DSC_0288

Najmłodszy więzień PRL w Multimedialnym Muzeum

W poniedziałek 13 lutego br. nasze Multimedialne Muzeum odwiedził Janusz Zbigniew Niemiec, a właściwie Janusz Żubryd (po śmierci rodziców został adoptowany przez siostrę matki). Syn Antoniego i Janiny z domu Praczyńska. Urodzony 22 października 1941 roku w Sanoku.

DSC07102

Ojciec brał udział w kampanii wrześniowej w 1939 roku po kapitulacji trafił do niewoli niemieckiej do obozu w Żyrardowie po czym został zwolniony. W 1943 roku aresztowany przez gestapo i skazany na karę śmierci jednak udaje mu się zbiec tuż przed wykonaniem wyroku. Po kilku tygodniach ukrywania się, w dniu Wigilii dociera do miejscowości Tyrawa Wołoska koło Sanoka gdzie mieszkali rodzice Janiny Praczyńskiej.

DSC07106

Na następny dzień przedostaje się do Sanoka gdzie spotyka się z żoną i synem Januszem, których nie widział ponad 2 lata. W 1944 roku wstąpił do Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie. Od tego momentu prowadził podwójną działalność min., wywrotową. W czerwcu 1945 roku gdy ma zostać zdemaskowany pod nieobecność większości innych funkcjonariuszy PUBP porzuca miejsce pracy uprzednio uwalniając i umożliwiając około 10 członkom AK opuszczenie budynku NKWD, ukrywając się w lesie. Od tego momentu rozpoczął walkę partyzancką. DSC07111

Na drugi dzień po ucieczce funkcjonariusze UB aresztowali matkę Janiny Praczyńskiej oraz jego syna wówczas 4 – letniego Janusza. Mały Janusz miał być zakładnikiem i niejako „kartą przetargową” by Antoni Żubryd się poddał. Tydzień po ucieczce Antoni Żubryd ze współpracownikami dokonał zamachu na szefa PUBP. DSC07119

DSC07124W kolejnych dniach jego ludzie wzięli do niewoli załogę MO dokonali w Haczowie i zagrozili zastrzeleniem milicjantów jeśli UB nie uwolni jego syna i teściowej. Po kilku dniach zostali uwolnieni. DSC07101

O Panu Januszu Niemiec (Żubryd) napisano wiele książek, powstało kilka filmów dokumentalnych. Sam zainteresowany często uczestniczy we wszelkiego rodzaju prelekcjach i spotkaniach z młodzieżą organizowanych min. przez IPN oraz lokalne stowarzyszenia patriotyczne celem upamiętnienia i propagowania wiedzy o żołnierzach wyklętych. DSC07113 DSC_0288Dwa murale znajdujące się przy ulicy mazurskiej są poświęcone jeden rodzicom Janinie i Antoniemu Żubryd, a drugi Januszowi Niemiec (Żubryd).  Po wizycie w Muzeum odbyło się spotkanie z uczniami w Zespole Szkół w Olsztynku. DSC_0285